Ομάδα. Η δύναμη που μπορεί!

Γράφει ο Βασίλης Θωίδης, Sales Consultant, Small Business Coach

 

Για να γνωρίζουμε από την αρχή, ξεκάθαρα το τι εννοούμε με την λέξη ομάδα, θα πρέπει να θέσουμε έναν ορισμό. Η μαγική λέξη είναι η συνέργεια.

Συνέργεια (Συν+έργο) είναι το θετικό αποτέλεσμα που προκύπτει σε συνθήκες ομαλής κοινής εργασίας ενός συνόλου ανθρώπων με σκοπό την επίτευξη ενός στόχου.

Συνεργατική ομάδα (η μόνη ομάδα που μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά) είναι εκείνη που το άθροισμα του όλου, είναι μεγαλύτερο του αθροίσματος των μερών της.

Νομίζω πως δεν υπάρχει καλύτερο παράδειγμα σωστά λειτουργικής ομάδας, από την εθνική μας ομάδα ποδοσφαίρου με προπονητή τον Otto Rehhagel. Αν οποιοσδήποτε αξιολογούσε το δυναμικό της ομάδας πριν ή μετά το Euro, δεν υπήρχε καμία περίπτωση να το βαθμολογούσε πολύ πάνω από τον μέσο όρο της διοργάνωσης. Κι όμως. Το σύνολο της ομάδας και όταν λέμε σύνολο σε αυτή την περίπτωση εννοούμε τους πάντες, αποδείχτηκε το καλύτερο της διοργάνωσης. Χάρη σε μια άψογη ομαδική λειτουργία η οποία έδωσε στο κάθε μέλος την ώθηση για να αποδώσει το 110% των δυνατοτήτων του και έναν ηγέτη (προπονητή) που γνώριζε καλύτερα από τον καθένα το πως μπορεί να δημιουργήσει τις συνθήκες για να γίνει το άθροισμα αυτών των 110% πολύ μεγαλύτερο.

Σήμερα, τόσο σε επιχειρηματικό όσο και σε κοινωνικό περιβάλλον, η ανάγκη λειτουργικών και αποτελεσματικών ομάδων είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Δεν είναι μόνο η έλλειψη χρημάτων που οδηγεί στην μέγιστη αξιοποίηση ανθρώπινου δυναμικού αλλά και το επείγον της πραγματικότητας που επιβάλλει άμεσες και αποτελεσματικές λύσεις.

Ποια είναι τα στοιχεία όμως που κάνουν μια ομάδα, ομάδα, όχι κατά δήλωση κάποιου manager (“έχουμε μια δυνατή ομάδα”) αλλά με βάση την αλήθεια της σύγχρονης διοίκησης;

Εμπιστοσύνη, κοινός σκοπός, στόχοι και αξίες, ενεργή, ισότιμη συμμετοχή όλων των μελών, αμοιβαία ευθύνη και λογοδοσία.

Εμπιστοσύνη.

Κανένα σύνολο ανθρώπων δεν μπορεί να λογαριάζεται ως “όλον” αν ανάμεσα στα μέλη του δεν υπάρχει αμοιβαία και άνευ όρων εμπιστοσύνη. Η πραγματική ενότητα προκύπτει μέσα από συνεχή συζήτηση, διάλογο και διαφωνίες. Η αναγνώριση της αξίας του κάθε μέλους ξεχωριστά και η πίστη στις ικανότητες του καθενός, δίνει την δύναμη στο κάθε μέλος να εργαστεί πάνω σε αυτό που εκείνος ξέρει καλύτερα, χωρίς καμία αίσθηση υποβάθμισης ή χωρίς καμία διάθεση “εξυπνακισμού” με κακοπροαίρετα σχόλια. Προσοχή όμως! Οι διαφωνίες, οι διαφορετικές γνώμες, η αντιπαράθεση και η σύνθεση είναι παρούσες σε κάθε πτυχή της ομαδικής λειτουργίας. Είναι η απάντηση στον κίνδυνο της ομοιομορφίας που τυπικά μοιάζει με ενότητα, όμως στην πράξη δεν είναι παρά η παραίτηση από την υγιή λειτουργία.

Κοινός σκοπός

Μια πλήρως λειτουργική ομάδα, θα πρέπει να γνωρίζει με σαφήνεια το που πηγαίνει, γιατί υπάρχει και πως θα φτάσει στον στόχο της. Το όραμα και η εταιρική-ομαδική κουλτούρα αποτελούν την συνδετική ουσία που υπάρχει ανάμεσα στα μέλη και τα κρατάει μαζί. Κάθε ένας και όλοι μαζί, θα πρέπει να γνωρίζουν το που θέλουν να φτάσουν και γιατί. Πολύ περισσότερο, χρειάζεται να έχουν την δυνατότητα, αξιοποιώντας τις παραπάνω γνώσεις, να ορίσουν το πως, θέτοντας συγκεκριμένους και μετρήσιμους στόχους. Με αυτό τον τρόπο, ανά πάσα στιγμή θα γνωρίζουν το πόσο κοντά ή μακριά βρίσκονται από το επιθυμητό αποτέλεσμα και έτσι, κάθε φορά θα μπορούν να κάνουν τις απαραίτητες διορθωτικές κινήσεις χωρίς να ξεστρατίζουν από τον δρόμο που φτάνει στον προορισμό τους.

Ενεργή συμμετοχή

Αποτελεσματική, είναι η ομάδα της οποίας τα μέλη συμμετέχουν με βάση τις δυνατότητες τους σε όλες τις διαδικασίες. Η ενεργή συμμετοχή, προϋποθέτει το σύνολο των μελών σε κάθε δράση, όχι όμως και την ίση συμμετοχή. Με βάση τις ιδιαίτερες ικανότητες, το κάθε μέλος βάζει το δικό του “λιθαράκι” στην προσπάθεια του συνόλου. Όλοι όμως έχουν δικαίωμα στην άποψη, στην γνώμη και στην συμμετοχή. Καμιά ομάδα (π.χ. basketball), δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική αν δεν αξιοποιεί τις δυνάμεις και των 5 παιχτών που βρίσκονται στο γήπεδο, ακόμη κι αν έχει έναν ή δύο superstar.

Κάθε φορά λοιπόν, αξίζει τον κόπο να βρίσκουμε τον τρόπο ώστε όλοι να παίρνουν θέση και να ακούγονται, όλοι να “ψηφίζουν” και όλοι να έχουν ρόλους στην υλοποίηση της όποιας δράσης.

Αμοιβαία λογοδοσία

Κάθε ομάδα έχει έναν ηγέτη (κάθε;). Όμως οι ομάδες που εξαρτώνται από τις ικανότητες του ηγέτη, θα φτάσουν μέχρι εκεί που εκείνος μπορεί να φτάσει. Οι ομάδες που πραγματικά “σπάνε τα φράγματα”, είναι εκείνες που δεν χρειάζονται ηγέτη αλλά βασίζονται στην αμοιβαία λογοδοσία. Είναι νομίζω ξεκάθαρο πως όταν χρησιμοποιούμε τον όρο “αμοιβαία”, εννοούμε τους πάντες. Προφανώς και αυτούς που τυπικά ορίζονται ως ηγέτες (ιδιοκτήτες επιχειρήσεων, πρόεδροι ομάδων, προπονητές, κομματικοί αρχηγοί, κ.α.). Μάλιστα, όταν ο τυπικός ηγέτης δίνει το παράδειγμα της λογοδοσίας, τότε συνήθως, τα υπόλοιπα μέλη λειτουργούν με μεγαλύτερη συνείδηση και υπευθυνότητα.

Η αμοιβαιότητα, έχει την δύναμη να ξεπεράσει τα προφανή όρια και να ορίσει νέα, πολύ μεγαλύτερα από αυτά που τα μεμονωμένα μέλη δείχνουν να έχουν. Είπαμε, ομάδα έχουμε όταν το άθροισμα του συνόλου ξεπερνά το άθροισμα των μελών.

Οι λειτουργίες των συνόλων, των ομάδων, περνούν από διάφορες φάσεις και κρύβουν μια σειρά από κινδύνους και ευκαιρίες.

Τι χρώμα είναι η δική σου ομάδα;

Κόκκινη/ Μπλέ/ Κίτρινη/ Πράσινη

Κόκκινη ομάδα

Είναι σύνηθες, σε μια πρώτη φάση, να κυριαρχεί ο ενθουσιασμός. Κάθε μέλος, έχει την επιθυμία της συμμετοχής, χωρίς να γνωρίζει πραγματικά πολλά για την δράση της ομάδας. Ο ηγέτης, θα πρέπει σε αυτό το σημείο να ορίσει το όραμα, τους στόχους και τις αξίες και μέσο αυτών να περιγράψει το περιβάλλον λειτουργίας και να βοηθήσει τα μέλη να καταλάβουν το πλαίσιο στο οποίο καλούνται να λειτουργήσουν.

Μπλε ομάδα

Κάθε ομάδα, κάποια στιγμή θα κάνει “κοιλιά”. Το κενό ανάμεσα στις προσδοκίες και την πραγματικότητα, οδηγεί σε πτώση ηθικού , βαρεμάρα, συγκρούσεις, αμφισβήτηση. Το έδαφος για την λύση και σε αυτή την περίπτωση, δεν είναι άλλο από την εμπιστοσύνη, την αλήθεια και τις αξίες που διέπουν την ομάδα. Κανένα θέμα δεν είναι εκτός συζήτησης. Τα προβλήματα συζητούνται όσο το δυνατόν ανοιχτότερα, μπροστά σε όλους, με κατανόηση και αποδοχή. Οι ομαδικές αξίες, είναι η σταθερά πάνω στην οποία θα υπάρξει η λύση. Χωρίς αυτές, η ομάδα χάνει τον δρόμο και οδηγείται σε ατομικές και κατά συνέπεια μη παραγωγικές λύσεις.

Κίτρινη ομάδα

Μετά την βροχή, πάντα έρχεται ο ήλιος. Έτσι κι εδώ, οι ομάδες που καταφέρνουν να λύσουν τα εσωτερικά τους θέματα και βασίζονται στην αμοιβαία κατανόηση, την αναγνώριση της αξίας των μελών και την υπευθυνότητα μπορούν να βλέπουν το μέλλον με αισιοδοξία. Δεν είναι όμως η στιγμή της επανάπαυσης. Είναι η στιγμή της έντασης των προσπαθειών, της επαγρύπνησης και της προσοχής. Η ηγεσία, περνάει σιγά σιγά στο σύνολο των μελών. Οι αποφάσεις παίρνονται συλλογικά και η δυναμική της ομάδας αρχίζει να αξιοποιείται δίνοντας δύναμη στις δράσεις της.

Πράσινη ομάδα

Το ιδανικό σχήμα! Λειτουργική, ανοιχτή, ειλικρινής ομάδα. Όλα τα θέματα συζητούνται και μέσα από τον διάλογο, την διαφωνία, και την αμοιβαιότητα ορίζονται οι στόχοι, σχεδιάζονται τα βήματα, αντιμετωπίζονται οι αποτυχίες και γιορτάζονται οι επιτυχίες. Κάθε μέλος είναι και ένας ηγέτης. Κάθε ηγέτης και ένας ιδανικός συνοδοιπόρος. Ο μόνος κίνδυνος είναι η συνήθεια. Νέοι προκλητικοί στόχοι, ή νέα μέλη στην ομάδα, είναι δύο απλοί τρόποι για να “ταράξουμε τα νερά” και να μην τα αφήσουμε να λιμνάσουν…

Έτσι κι αλλιώς, η σωστή ομαδική λειτουργία είναι το ζητούμενο της περιόδου. Αν σήμερα χρειαζόμαστε αυτό το κάτι παραπάνω που θα μας οδηγήσει σε ένα καλύτερο αύριο, αν αυτό το αύριο θέλουμε να είναι διαφορετικό από το χτες, τότε τα εργαλεία μας θα πρέπει να ξεπερνούν τις δικές μας αδυναμίες. Οι αυθεντίες, οι ειδικοί, οι ηγέτες, στάθηκαν ικανοί να οδηγήσουν τα πράγματα στο σήμερα. Οι ομάδες πρέπει και μπορούν να μας οδηγήσουν στο αύριο.

Το coaching έχει τα εργαλεία ώστε να βοηθήσει στο χτίσιμο των ιδανικών ομάδων. Ο coach, χρησιμοποιώντας εργαλεία από τις επιστήμες της ψυχολογίας, του management, της διαχείρισής ανθρώπινου δυναμικού, και την δική του προσωπική εμπειρία, έχει την ικανότητα να ενισχύσει κάθε ομαδική προσπάθεια.

Η συλλογικότητα, είναι η δύναμη της ανθρωπότητας!

Η ομάδα, είναι η απόδειξη της συλλογικότητας!

Leave a Reply